Những món ăn đặc trưng ngày Tết như bánh chưng, bánh tét, giò chả, thịt kho, mứt Tết… đều hấp dẫn khó cưỡng. Nhưng nếu ăn uống thiếu kiểm soát, các thành viên trong gia đình đều có thể gặp phải các vấn đề về tiêu hóa, cân nặng. Cân bằng dinh dưỡng ngày Tết không hề khó nếu bạn biết những mẹo sau đây!
Để yên tâm thưởng thức trọn vẹn hương vị ngày Tết mà vẫn đảm bảo sức khỏe, bạn có thể tham khảo những mẹo sau:
Duy trì chế độ ăn uống hợp lý trong ngày Tết đóng vai trò quan trọng giúp cơ thể khỏe mạnh, hạn chế tăng cân, rối loạn tiêu hóa. Khi các bữa ăn ngày Tết thường nhiều đạm, dầu mỡ và đường, việc cân bằng dinh dưỡng càng cần thiết để bảo đảm cơ thể vẫn nhận đủ chất mà không bị quá tải.
Để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng ngày Tết, mỗi bữa ăn nên có sự kết hợp hài hòa giữa tinh bột, đạm, chất béo lành mạnh, rau xanh và trái cây tươi. Bên cạnh đó, cần ăn đúng giờ, không bỏ bữa và tránh ăn quá no trong một lần. Áp dụng những nguyên tắc đơn giản này sẽ giúp cả gia đình tận hưởng ngày Tết trọn vẹn mà không lo sức khỏe bị ảnh hưởng.
Sự lặp lại liên tục các món truyền thống như bánh chưng, thịt kho, giò chả dễ khiến cơ thể bị ngán và mất cân bằng dinh dưỡng. Do đó, bạn nên kết hợp xen kẽ các món luộc, hấp, salad rau củ, canh thanh mát hoặc dưa muối đúng cách để hỗ trợ tiêu hóa. Việc kết hợp đa dạng món ăn không chỉ giúp bữa cơm ngày Tết ngon miệng hơn mà còn bổ sung thêm vitamin, khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Ngày Tết thường có lịch sinh hoạt thất thường, dễ dẫn đến bỏ bữa hoặc ăn dồn vào một thời điểm. Để tránh ảnh hưởng sức khỏe, bạn nên duy trì 3 bữa chính và có thể thêm 1 - 2 bữa phụ nhẹ với trái cây hoặc sữa chua. Việc ăn đúng giờ giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định, hạn chế mất ổn định đường huyết, rối loạn chuyển hóa trong những ngày nghỉ dài.
Bên cạnh đồ ăn, thức uống ngày Tết cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của các thành viên trong gia đình. Bạn nên ưu tiên nước lọc, nước ép trái cây tươi, trà thảo mộc hoặc nước gừng ấm để hỗ trợ tiêu hóa. Hạn chế rượu bia, nước ngọt có gas và đồ uống nhiều đường vì có thể gây nóng trong, dư thừa năng lượng, rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng gan.
Thói quen tích trữ thực phẩm quá nhiều trong dịp Tết dễ dẫn đến việc sử dụng đồ ăn kém tươi, không đảm bảo an toàn vệ sinh. Thực phẩm để lâu ngày có nguy cơ nhiễm khuẩn, gây ngộ độc hoặc rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, bạn chỉ nên chuẩn bị lượng thực phẩm vừa đủ, bảo quản đúng cách và ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi sống để đảm bảo giá trị dinh dưỡng.
Các rối loạn tiêu hóa như đầy hơi, táo bón, tiêu chảy là tình trạng thường gặp trong ngày Tết do ăn uống thất thường. Để hạn chế nguy cơ gặp các tình trạng này, chúng ta càng cần quan tâm đến dinh dưỡng ngày Tết. Nguyên tắc quan trọng là giảm tiêu thụ thực phẩm nhiều dầu mỡ, tăng cường rau xanh, trái cây, và uống đủ nước.
Một số trường hợp rối loạn tiêu hóa có thể cân nhắc bổ sung men vi sinh theo tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Trường hợp triệu chứng rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc nặng dần, cần đi khám và điều trị sớm, tránh ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
Mỗi độ tuổi và thể trạng đều có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Vì vậy xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý cho từng đối tượng sẽ giúp phòng ngừa rối loạn tiêu hóa và các vấn đề sức khỏe.
Trong chế độ dinh dưỡng đối với trẻ em vào dịp Tết, có một số vấn đề quan trọng cần đặc biệt quan tâm như:
Đảm bảo đủ năng lượng và chất dinh dưỡng thiết yếu: Khi được cung cấp đủ năng lượng và các nhóm chất cần thiết, trẻ có đủ sức khỏe để vui chơi hằng ngày. Thiếu hoặc mất cân đối dinh dưỡng có thể khiến trẻ mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, giảm sức đề kháng hoặc tăng cân không hợp lý sau Tết.
Hạn chế đường, muối và thực phẩm chế biến sẵn: Các loại bánh kẹo, nước ngọt, đồ ăn chế biến sẵn cung cấp nhiều calo rỗng nhưng rất ít dưỡng chất. Chúng làm tăng nguy cơ béo phì, sâu răng, đầy bụng, khó tiêu ngày Tết và không có lợi cho sức khỏe lâu dài của trẻ.
Điều chỉnh khẩu phần theo độ tuổi và thể trạng: Mỗi giai đoạn phát triển có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, nên nếu áp dụng một chế độ ăn chung cho mọi lứa tuổi dễ gây thiếu hoặc thừa chất. Xây dựng khẩu phần ăn theo nhu cầu thực tế của mỗi trẻ giúp bé hấp thu tốt hơn và phát triển đúng tốc độ sinh lý.
Trong thai kỳ, nhu cầu năng lượng và dưỡng chất của người mẹ tăng cao để đáp ứng sự phát triển của thai nhi. Nếu ăn uống thiếu cân đối trong ngày Tết, mẹ bầu dễ mệt mỏi, thiếu máu, ảnh hưởng đến tăng trưởng và cân nặng thai nhi.
Bà bầu nên ưu tiên thực phẩm giàu đạm, sắt, canxi và axit folic. Đạm giúp hình thành mô và cơ quan của thai nhi, trong khi sắt, canxi và acid folic đóng vai trò thiết yếu trong tạo máu, phát triển xương và phòng dị tật ống thần kinh.
Các món ăn ngày Tết thường nhiều dầu mỡ, đường và muối có thể làm mẹ bầu tăng cân quá mức, tăng nguy cơ tiểu đường thai kỳ và cao huyết áp. Kiểm soát nhóm thực phẩm này giúp mẹ tiêu hóa tốt hơn và duy trì thai kỳ an toàn.
Ở người cao tuổi, chức năng tiêu hóa và khả năng hấp thu dinh dưỡng suy giảm theo tuổi tác. Chế độ dinh dưỡng ngày Tết cân đối với các món mềm và dễ tiêu giúp hạn chế đầy bụng, táo bón và bảo đảm cơ thể vẫn nhận đủ dưỡng chất cần thiết.
Nhóm đối tượng này cần đủ đạm để duy trì khối cơ, giảm nguy cơ suy nhược và té ngã. Đồng thời, canxi, vitamin D, vitamin B12 và kẽm giúp bảo vệ xương khớp, trí nhớ và tăng cường sức đề kháng.
Tiêu thụ quá nhiều muối, đường và chất béo bão hòa làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch. Kiểm soát các nhóm thực phẩm này giúp người cao tuổi ổn định sức khỏe và phòng ngừa biến chứng mạn tính.
Với người mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch, tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu, việc kiểm soát dinh dưỡng ngày Tết là vô cùng quan trọng. Cụ thể là:
Việc lựa chọn thực phẩm lành mạnh, ăn uống điều độ và không bỏ thuốc trong dịp Tết giúp phòng tránh biến chứng và đảm bảo sức khỏe ổn định.
Dưới đây là một số mẹo bảo quản thực phẩm ngày Tết đúng cách, giúp duy trì độ tươi ngon, giữ tối đa hương vị, dưỡng chất và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Cân bằng dinh dưỡng ngày Tết không đồng nghĩa với kiêng khem khắt khe, mà là lựa chọn thực phẩm hợp lý, ăn đủ nhóm chất và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh. Áp dụng đúng cách sẽ giúp các thành viên trong gia đình đều có thể tận hưởng trọn vẹn hương vị ngày Tết mà không lo ảnh hưởng đến sức khỏe.
Nguồn: Long Châu
Xem thêm: